Allah (cc) buyuruyor ki,
"Biz elçi göndermeden kimseye azab etmeyiz". (17/15)
Bunun anlamı şudur? İslam'dan önce kendilerine peygamber gönderilmemiş, yani fetrette kalmış insanların, dinin emir ve yasaklarıyla mükellef olmadıkları gibi, İslam geldikten sonra kendilerine İslam anlatılmamış ve bu sebeple İslam'ı bilememiş insanlar da onun emir ve yasaklarından sorumlu değillerdir. Bunda şüphe ve ihtilaf yoktur. İhtilaf şuradadır:

İslam kendilerine ulaşmamış insanlar dinin emir ve yasaklarıyla sorumlu değillerdir ama Allah'ı bilmekle de sorumlu değiller midir? İmam Matüridî ve onun gibi düşünenler, kendisine davet ulaşmayan insanlar en azından Allah'ın varlığını ve birliğini anlamakla mükelleftirler, çünkü vahyin temsilcisi olarak kendilerine verilen akıl bu kadarını bulabilir. İmam Eş'arî ve onun gibi düşünenler ise aklın bunu bulmaya yetmeyeceğini, dolayısıyla böyle insanların hiçbir şeyle sorumlu olmayacaklarını söyler.
Ancak kendilerine İslam anlaşılır bir şekilde ulaştırıldıktan sonra İslam'a inanmayanların hiçbir mazereti kalmaz. Allah Rasulü Efendimiz şöyle buyurur:
"Canımı elinde tutan Allah'a yemin olsun ki, ister Yahudi, ister Hıristiyan bu ümmetten hiç kimse yoktur ki, beni duyduğu halde bana indirilene inanmadan ölsün de cehennemliklerden olmasın". (Müslim)